Nói về thảm họa cháy rừng đang hoành hành, Cảnh sát trưởng Los Angeles Jim McDonnell cho biết: “Đây là những giờ phút bi thảm trong lịch sử của chúng ta”. Ít nhất năm người đã thiệt mạng và hàng chục nghìn cư dân phải sơ tán do hỏa hoạn ở Los Angeles. (Nguồn: Getty Images) Các vụ cháy rừng lớn đang tàn phá nhiều khu vực của Los Angeles, cướp đi sinh mạng của ít nhất năm người, phá hủy hàng nghìn ngôi nhà và cơ sở doanh nghiệp, đồng thời khiến hơn 100.000 cư dân phải rời bỏ nhà cửa. Các đám cháy cũng gây ra những tổn thất rất lớn, làm mất điện, đóng cửa trường học, trong khi các buổi ra mắt phim và sự kiện quan trọng khác phải hủy bỏ. “Đây là những giờ phút bi thảm trong lịch sử của chúng ta”, cảnh sát trưởng Sở cảnh sát Quận Los Angeles Jim McDonnell tuyên bố về tình hình vào sáng thứ Tư, ngày 8/1. Ông McDonnell bày tỏ lo ngại: “Đây là … những điều kiện thời tiết cực đoan chưa từng có, và cũng không thể dự đoán trước được khi đám cháy tiếp tục lan rộng và bùng phát ở nhiều địa điểm khác nhau. Không ai trong chúng ta biết đám cháy tiếp theo sẽ ở đâu”. Các đám cháy ở Los Angeles xảy ra ở đâu và phạm vi ra sao? Bốn trong số các đám cháy rừng đang bùng phát trên khắp Quận Los Angeles vẫn chưa được dập tắt hoàn toàn. Đám cháy lớn nhất là đám cháy Palisades, được báo cáo lần đầu tiên vào khoảng 10 giờ sáng giờ địa phương vào ngày 7/1. Chỉ trong vòng 20 phút, đám cháy rộng 8 ha đã bùng phát lên hơn 80 ha, và đến cuối ngày 8/1, đã thiêu rụi gần 6.500 ha khu vực các ngọn đồi giữa Santa Monica và Malibu. Các nhà chức trách tuyên bố đây là đám cháy tàn phá nghiêm trọng nhất trong lịch sử thành phố. Đám cháy Eaton bùng phát ở Altadena trên những ngọn đồi phía trên Pasadena vào khoảng 18h30, giờ địa phương vào ngày 7/1. Trong vòng sáu giờ đầu tiên, đám cháy này đã lan rộng đến hơn 400 ha, và lên đến phạm vi 4.200 ha vào cuối ngày 8/1. Đám cháy Hurst ở Sylmar ở Thung lũng San Fernando bắt đầu bùng lên vào khoảng 10 giờ tối giờ địa phương vào ngày 7/1, sau đó vượt quá phạm vi 340 ha trong vòng chưa đầy 24 giờ. Vào tối ngày 8/1 theo giờ địa phương, một đám cháy từ bụi rậm mới lại bùng phát ở khu vực Hollywood Hills gần Runyon Canyon.   Đám cháy này (được đặt tên là Sunset), đã khiến cư dân một số địa điểm nổi tiếng của Los Angeles phải sơ tán, trong đó có cả Đại lộ Danh vọng Hollywood. Trong khi đó, đám cháy Lidia ở Acton, phía đông bắc Santa Clarita, đã được khống chế khoảng 40 phần trăm vào tối ngày 8/1, theo thông tin từ Ban Quản lý Rừng Quốc gia Angeles, có nghĩa là một phần đám cháy đã được ngăn lại không cho lan rộng. Đám cháy Woodley bùng phát gần lưu vực Sepulveda vào khoảng 6 giờ sáng giờ địa phương ngày 8/1, đã được khống chế hoàn toàn vào buổi tối. Nguyên nhân dẫn đến cháy rừng ở Los Angeles và tại sao chúng lan nhanh? Hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân chính xác gây ra các vụ cháy rừng khủng khiếp trên. Đầu tuần này, Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ đã đưa ra cảnh báo cao nhất về tình trạng cháy rừng cực độ ở nhiều nơi thuộc Quận Los Angeles từ ngày 7-9/1. Với độ ẩm thấp và thảm thực vật khô do hạn hán, đây là điều kiện thời tiết “lý tưởng nhất” gây ra cháy rừng, cơ quan này cho biết. Ngoài cây chaparral và cây bạch đàn, các khu đô thị đông dân của Los Angeles còn có vật liệu dễ cháy khác gồm: dây cáp điện treo, cột điện thoại bằng gỗ và những ngôi nhà được xây dựng bằng gỗ theo quy định về động đất. Một điểm đáng lưu ý khác là gió Santa Ana mạnh mang theo không khí sa mạc khô từ phía đông về phía các dãy núi ven biển, đã làm bùng lên các đám cháy rừng trong khi thổi qua các đỉnh đồi và hẻm núi. Tại sao giữa mùa đông lại xảy ra cháy rừng? Mặc dù chúng ta không thường xuyên nhìn thấy các đám cháy lớn bùng phát trong những thời điểm thời tiết lạnh hơn ở Australia, nhưng hiện nay giới khoa học đã coi cháy rừng là một nguy cơ xảy ra quanh năm ở California. Nhiệt độ trung bình của tiểu bang đã tăng khoảng 1 độ C kể từ năm 1980. Chuyên gia quản lý cháy rừng của Viện Lâm nghiệp Châu Âu Lindon Pronto cho biết: “Tác động rõ ràng của biến đổi khí hậu trong tình huống này là số ngày trung bình trong năm mà thảm thực vật dễ cháy đã tăng gấp đôi kể từ những năm 1980”. “Sau cùng, bạn sẽ thấy nhiều trường hợp cháy cực đoan hơn vào các thời điểm khác nhau trong năm mà bạn không thường thấy”, Chuyên gia Pronto cho biết thêm. Mặc dù có một thực tế là mùa cháy ở California “ngày càng kéo dài”, ông Pronto vẫn bày tỏ “có phần ngạc nhiên” khi có “một sự kiện tàn khốc như vậy” vào thời điểm này trong năm.   “Sự tàn phá ở quy mô này không thường thấy vào tháng 1”, ông khẳng định. Hàng chục ngàn người Mỹ đã được lệnh di tản, nhiều người mất nhà cửa. (Nguồn: AP) Tại sao lính cứu hỏa gặp khó

Cây bạch đàn, tùy theo quan điểm của mỗi người, có thể là biểu tượng của California hoặc là một thảm họa dễ cháy. Dưới đây là câu chuyện về quá khứ và tương lai của cây bạch đàn ở California, thông qua góc nhìn của những người yêu thích và những người không ưa thích loài cây này. Hành Trình Đến Vùng Vịnh Christian Wagner, một nhân viên công nghệ sống ở Pleasanton, thắc mắc: “Làm sao mà tất cả cây bạch đàn này đến được Vùng Vịnh?” Theo Jared Farmer, tác giả của cuốn sách “Trees In Paradise: A California History,” cây bạch đàn đến California vào những năm 1850, khi người Úc mang theo hạt giống trên các con tàu đến vùng đất này trong thời kỳ Gold Rush Thời kỳ đó, gỗ là nguồn tài nguyên quý giá và khan hiếm. Gỗ được sử dụng cho hầu hết mọi thứ từ xây dựng, tạo năng lượng đến di chuyển đồ vật. Các người định cư, quen với những khu rừng rậm rạp, cảm thấy cảnh quan cỏ cây, đầm lầy của California thiếu cây cối. Vì vậy, họ bắt đầu trồng cây bạch đàn để lấp đầy cảnh quan và cung cấp nguồn gỗ cần thiết. Sự Phát Triển Và Sự Thành Công Cây bạch đàn mọc rất nhanh ở California, ngay cả trong điều kiện đất đai nghèo nàn. Trong một năm mưa trung bình, cây có thể cao thêm từ 1,2 đến 1,8 mét và tăng đường kính từ 1,27 đến 2,54 cm trong những năm đầu tăng trưởng. Ngoài việc thay đổi cảnh quan và cung cấp củi đốt, cây bạch đàn còn được trồng để làm rào chắn gió. Khu rừng bạch đàn xanh lớn nhất và dày đặc nhất thế giới hiện nay nằm trong khuôn viên của Berkeley, được trồng khoảng 140 năm trước để làm rào chắn gió cho một đường chạy bằng tro cũ. Sự Bùng Nổ Và Suy Thoái Tuy nhiên, không lâu sau khi được trồng, cây bạch đàn bắt đầu gặp phản đối từ người dân California. Gỗ bạch đàn tỏ ra không phù hợp cho công việc làm mộc do thường bị nứt và gãy. Hơn nữa, cây bạch đàn còn làm cạn kiệt nguồn nước gần đó. Điều này dẫn đến nhiều báo cáo thất vọng trong các tạp chí nông nghiệp California từ những năm 1870 đến 1890. Dù vậy, vào đầu thế kỷ 20, các quan chức Cục Lâm nghiệp Hoa Kỳ lo ngại về một nạn đói gỗ sắp tới và khuyến khích việc trồng cây bạch đàn. Những nhà đầu tư nhìn thấy cơ hội và bắt đầu trồng hàng triệu cây bạch đàn từ Nam California đến Mendocino. Tuy nhiên, nạn đói gỗ không xảy ra, và các khu rừng xa hơn về phía đông vẫn đủ cung cấp gỗ. Hàng nghìn mẫu Anh cây bạch đàn trồng quanh California cuối cùng không đáng để chặt hạ và phần lớn những gì bạn thấy hôm nay là một vụ mùa bỏ hoang từ một thế kỷ trước. Liên Quan Đến Cháy Rừng Cây bạch đàn có cả người yêu thích và ghét bỏ ở California, đặc biệt sau vụ cháy rừng East Bay năm 1991, khiến 25 người chết và hàng nghìn người mất nhà cửa. Nhiều chuyên gia cho rằng cây bạch đàn làm tăng nguy cơ cháy rừng vì vỏ cây khô nhanh, dễ bắt lửa và chứa nhiều dầu dễ cháy. Dù vậy, cây bạch đàn cũng có những người ủng hộ, cho rằng các loài cây khác cũng sẽ cháy. Vài năm trước, kinh phí liên bang để chặt cây ở đồi East Bay bị thu hồi sau khi những người biểu tình khỏa thân và ôm cây bạch đàn trong khuôn viên Cal. Sau một cuộc chiến pháp lý kéo dài gần một thập kỷ, tòa án đã cho phép UC Berkeley chặt hạ cây, nhưng điều này chỉ là giọt nước trong biển so với số lượng cây bạch đàn ở California. Kết luận Cây bạch đàn, với lịch sử phong phú và những tranh cãi xung quanh, là một phần không thể thiếu của cảnh quan California. Dù được yêu thích hay ghét bỏ, cây bạch đàn vẫn là một minh chứng cho sự thay đổi và thích nghi trong lịch sử tự nhiên của vùng đất này. Việc quản lý và bảo tồn cây bạch đàn cần sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc bảo vệ môi trường và duy trì sự đa dạng sinh học.